Jeśli prowadzisz winnicę, warto poznać skalę BBCH. To międzynarodowy system opisujący fazy rozwojowe roślin, od spoczynku zimowego po opadanie liści. Większość decyzji w winnicy zależy od tego, w jakiej fazie są Twoje rośliny.
Po co znać fazy BBCH?
Ochrona roślin. Etykiety środków ochrony mówią „stosować w fazie BBCH 12-15". Jeśli nie znasz fazy, nie wiesz, kiedy opryskiwać.
Przymrozki. Tolerancja na mróz drastycznie zmienia się z fazą. Spoczynkowe pąki wytrzymują -15°C, ale kwitnąca winorośl ginie już przy -0,5°C.
Choroby. Mączniak prawdziwy atakuje głównie w fazach 15-85, a szara pleśń podczas dojrzewania (79-89). Mikroklimat, który tym chorobom sprzyja, mierzymy tuż przy liściu, o czym pisaliśmy przy czujniku liścia.
Najważniejsze fazy w sezonie
Wczesna wiosna
Sezon zaczyna się od pęcznienia pąków (BBCH 05) w marcu. W kwietniu pąki pękają i pojawia się charakterystyczna „bawełka" (BBCH 09). Pierwsze liście wychodzą na przełomie kwietnia i maja.
Kwitnienie, najbardziej krytyczny moment
Czerwiec to czas kwitnienia (BBCH 61-69). To najbardziej wrażliwa faza, w której każdy przymrozek, silny deszcz czy grad może znacząco zmniejszyć plony. Winorośl kwitnie krótko, więc warto obserwować ją codziennie.
Zawiązywanie i dojrzewanie
Po kwitnieniu jagody rosną od wielkości główki szpilki do dojrzałych gron. Kluczowy moment to weraison (BBCH 81), czyli początek dojrzewania, gdy jagody zmieniają kolor i zaczynają gromadzić cukier. Od tego momentu co tydzień mierzysz stopień Brix.
Tolerancja na przymrozki wg fazy
To najczęściej niedoceniany aspekt. Orientacyjne wartości wyglądają tak.
- Spoczynek (BBCH 00-05): do -15°C
- Pękanie pąków (BBCH 09-11): do -3°C
- Kwiatostany i kwitnienie (BBCH 53-71): do -0,5°C, to moment największego narażenia
- Dojrzałe jagody (BBCH 85+): do -2°C
VineyardElf automatycznie uwzględnia fazę rozwojową przy obliczaniu progów alertów przymrozkowych. Jeśli masz włączony moduł fenologii, alerty dostosowują się do aktualnej fazy.
Jak rejestrować fazy?
Ręczna obserwacja. Raz w tygodniu przejdź się po winnicy i zanotuj fazę. Pięć minut, a dane są bezcenne na następne lata.
Automatyczna estymacja. System szacuje fazę na podstawie sumy temperatur (GDD, czyli Growing Degree Days). Orientacyjnie, ale pomocnie jako punkt wyjścia.
Po kilku sezonach będziesz miał porównanie, kiedy każda odmiana osiągała kluczowe fazy i jak pogoda wpływała na tempo rozwoju.
Podsumowanie
Znajomość faz BBCH to fundament świadomego prowadzenia winnicy. Pozwala podejmować decyzje w oparciu o dane, a nie intuicję. A VineyardElf pomaga te dane zbierać i wykorzystywać, od alertów przymrozkowych po harmonogram oprysków. Zresztą właśnie takie problemy z własnej winnicy stały się korzeniem VineyardElf.
